|
|
|
|
|
|
|
|
||
|
|
|||
|
|
|
|
Polska Eurowizja 25 stycznia odbyły się krajowe finały tegorocznej Eurowizji - cenionego w całej Europie międzynarodowego festiwalu piosenki "lekkiej i przyjemnej". To nowatorskie, na polskie warunki, rozwiązanie jest od dawna z powodzeniem wykorzystywane przez inne kraje biorące udział w finałach. Dlaczego nie wprowadzono tego wcześniej (poprzednio reprezentantów - zawsze nietrafnie, oprócz oczywiście Edyty Górniak (1994), ale to wyłącznie zasługa jej fenomenalnego talentu - wybierały wytwórnie fonograficzne)? Czy musieliśmy czekać na miażdżącą porażkę Piaska i pauzować rok, nie biorąc udziału w konkursie organizowanym przez Estonię? Widocznie tak - sprawdza się stare polskie porzekadło - Polak mądry po szkodzie. Zobaczymy czy wybrana przez telewidzów piosenka (w sposób uchodzący za demokratyczny) zajmie przyzwoite miejsce w konkursie, i czy nie sprawdzi się kolejne polskie porzekadło - Nową przypowieść sobie Polak kupi, że i przed szkodą i po szkodzie głupi... Dla przypomnienia krótka historia i zasady Eurowizji 
Słowo Eurowizja jest polskim tłumaczeniem terminu Eurovision, będącego zarejestrowanym znakiem, należącym do Europejskiej Unii Nadawców (ang. European Broadcasting Union, w skrócie EBU) i używanym przez tą instytucję do firmowania organizowanych przez nią imprez medialnych (konkursów, przeglądów, wymian programowych). Stąd też słowo Eurowizja jest zazwyczaj utożsamiane z tą właśnie instytucją.Europejska Unia Nadawców powstała w 1950 roku jako organizacja skupiająca publiczne (niekomercyjne) stacje radiowe i telewizyjne Europy Zachodniej w celu wymiany realizowanych programów i wspólnej produkcji audycji dla widzów w wielu krajach. Do EBU należą obecnie rozgłośnie radiowe i telewizyjne z 53 krajów Europy, północnej Afryki i Bliskiego Wschodu. Należą do nich również niezależni nadawcy komercyjni z Wielkiej Brytanii, Niemiec i Francji. W Polsce jedynie Telewizja Polska S.A. oraz Polskie Radio S.A. należą do EBU, wspólnie figurując na liście członków jako "Polskie Radio i Telewizja". Konkurs Piosenki Eurowizji (oficjalnie w wersji angielskiej Eurovision Song Contest, w skrócie ESC, tradycyjnie znany również - szczególnie w Niemczech i Francji - pod nazwą Grand Prix Eurovision de la Chanson, w Polsce często nazywany Festiwalem Eurowizji, w całej Europie nazywany skrótowo po prostu Eurowizją) jest największym przedsięwzięciem Europejskiej Unii Nadawców, zarówno pod względem technicznym jak i finansowym. Jest to organizowane raz w roku widowisko telewizyjne z udziałem publiczności, polegające na prezentacji "na żywo" na scenie piosenek reprezentujących poszczególne kraje. W roku 1956 każdy kraj przedstawił dwie piosenki, w następnych latach zawsze każdy kraj reprezentowała jedna piosenka. Bezpośrednio po prezentacji w każdym z uczestniczących krajów następuje głosowanie (dawniej głosy przyznawali członkowie specjalnych jury narodowych, obecnie głosują telewidzowie, oczywiście oddzielnie w każdym kraju - system głosowania telefonicznego wprowadzany jest od 1997 roku), w którym należy pominąć piosenkę własnego kraju. Na podstawie wyników głosowania prezenterzy telewizyjni z poszczególnych krajów ogłaszają liczbę punktów przyznanych najwyżej ocenionym piosenkom. Od roku 1975 punktami nagradza się 10 piosenek, przy czym najwyżej oceniona otrzymuje 12 punktów, kolejna 10 punktów, a pozostałe od 8 do 1 punktu. Liczba punktów uzbieranych przez każdą piosenkę jest obliczana na bieżąco, bezpośrednio po zakończeniu prezentacji wyników następuje wręczenie nagrody Grand Prix i powtórne wykonanie zwycięskiego utworu. Czas trwania całego programu przewidziany jest na trzy godziny. Widowisko przeznaczone jest do transmisji na żywo. Wykonawca, autor tekstu oraz kompozytor zwycięskiego utworu otrzymują prestiżowe trofeum - Grand Prix Eurovision. W ostatnich latach jest to zawsze kryształowa statuetka w postaci litery "V" (stylizowanej według logotypu "Eurovision") zamocowanej na kryształowej podstawce z wygrawerowanym napisem "Grand Prix". Nie przewiduje się żadnych nagród pieniężnych, choć zazwyczaj władze kraju, który reprezentowała zwycięska piosenka, przyznają specjalną nagrodę dla wykonawcy, za zasługę w promowaniu tego kraju. Utarł się bowiem - a następnie sformalizował - zwyczaj, że zwycięski kraj jest organizatorem kolejnej edycji konkursu, co - pomimo wielkich kosztów - stwarza doskonałą okazję do jego promocji we wszystkich krajach, gdzie pokazywane jest to widowisko. Za wybór piosenki i wykonawcy reprezentującego dany kraj odpowiedzialna jest publiczna stacja telewizyjna tego kraju - w Polsce jest nią oczywiście Telewizja Polska S.A. Jeśli stacji publicznych jest w danym kraju więcej, wybór ten uzgadniają między sobą. Dla przykładu - w Belgii reprezentanta zgłaszają naprzemiennie: niderlandzkojęzyczna VRT i francuskojęzyczna RTBF. Dawniej wyboru tego dokonywały wewnętrzne komisje powołane do tego celu przez kierownictwo stacji telewizyjnych. Obecnie - zgodnie z zaleceniami EBU - większość stacji organizuje eliminacje krajowe, w których telewidzowie, lub rzadziej jurorzy, decydują, kto zostanie zgłoszony do Konkursu Piosenki Eurowizji. Telewizja Polska S.A. organizuje takie eliminacje po raz pierwszy w 2003 roku jako reakcję na słabe rezultaty Polski w poprzednich edycjach Konkursu oraz oczekiwania środowisk muzycznych i telewidzów. Teoretycznie wszystkie kraje, w których znajdują się publiczne stacje zrzeszone w EBU, mogą brać udział w Konkursie Piosenki Eurowizji. Jednak ze względów praktycznych nie jest możliwe - a przynajmniej racjonalne - aby w jednej edycji Konkursu, przy jego obecnej formule, brało udział więcej niż około 25 państw. Tymczasem zainteresowanie udziałem w tej imprezie przejawia obecnie około 35 państw. Dlatego też opracowano system, w którym na rok pozbawia się możliwości zgłoszenia reprezentanta (czyli tzw. aktywnego uczestnictwa) te państwa, które uzyskały najmniejsze ilości punktów, w zamian dopuszczając państwa oczekujące, które wyemitowały konkurs pomimo braku swojego reprezentanta (tzw. uczestnictwo bierne). System ten jest jednak w powszechnej opinii dość krzywdzący, jeśli porównać wyniki punktowe z rzeczywistą wartością artystyczną piosenek. W związku z tym EBU planuje zmianę trybu kwalifikowania krajów do Konkursu, biorąc również pod uwagę organizowanie półfinałów, w których mogły by uczestniczyć wszystkie chętne kraje (choć byłaby to najbardziej kosztowna opcja). Stacje telewizyjne biorące udział w Konkursie wnoszą opłatę za prawo do jego transmisji. Stacje transmitujące konkurs, ale nie wystawiające swojego uczestnika, wpłacają połowę tej sumy. Zwiększoną opłatę wnoszą stacje telewizyjne z Niemiec, Francji, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii, w zamian za to otrzymując gwarancję uczestnictwa w każdej edycji Konkursu bez względu na wynik punktowy (tzw. Wielka Czwórka). Całkowity koszt organizacji Konkursu jest jednak w praktyce wielokrotnie większy, niż suma wpłat od członków EBU. Wynika to z chęci nadania Konkursowi jak największego rozmachu - nie jest to wymagane przez EBU, sprzyja jednak promocji kraju organizującego Konkurs. Pieniądze do budżetu organizacyjnego Konkursu Piosenki Eurowizji wpływają zatem również w formie subwencji rządowych oraz od sponsorów, a także ze środków własnych stacji telewizyjnej. W praktyce sumy wydane na organizację Konkursu zwracają się w całości dzięki reklamie, wpływom z biletów i dzięki wzmożonemu ruchowi turystycznemu towarzyszącemu Konkursowi. W latach 1966-1972 oraz 1977-1998 wykonywanie piosenki w języku ojczystym było w Konkursie Piosenki Eurowizji obowiązkowe. W 1999 roku przywrócono całkowitą dowolność wyboru języka. Choć znacząco zmieniło to oblicze konkursu i z pewnością zatarło narodowy charakter wykonań (jako że większość wykonawców wybiera obecnie język angielski), zdecydowanie zwiększyło również szanse na wygraną dla państw nieanglojęzycznych - odbierając swoisty monopol na wysokie noty krajom takim, jak Irlandia, Wielka Brytania czy Malta. Niektóre kraje obstają jednak przy własnych językach, wykonując w nich przynajmniej połowę tekstu utworu (Francja, Hiszpania, Turcja, Izrael, Rep. Macedonii, Bośnia, Szwajcaria i inne). Jakie inne imprezy organizuje Europejska Unia Nadawców? Są to: Konkurs Eurowizji dla Młodych Muzyków, Konkurs Eurowizji dla Młodych Tancerzy, Konkurs Eurowizji Piosenki Dziecięcej oraz wiele przeglądów produkcji telewizyjnych, w tym programów dokumentalnych i seriali. [źródło: Eurowizja.com] Wschodni klon: Interwizja W socjalistycznej Europie Wschodniej powstała kilkanaście lat później po starcie Eurowizji konkurencyjna instytucja o nazwie Interwizja. Polskie Radio i Telewizja należały do Interwizji. W latach 70. XX wieku Festiwal w Sopocie miał nawet formułę "Festiwalu Interwizji", odpowiednika Konkursu Piosenki Eurowizji. Dzięki współpracy Eurowizji z Interwizją polscy widzowie mogli oglądać retransmisje Konkursu Piosenki Eurowizji, chociaż Polska nie mogła wystawić w nim swojego reprezentanta. Jedynym krajem socjalistycznym należącym do Eurowizji była Jugosławia, która udział w Konkursie brała od 1961 roku. W roku 1990 Interwizja została rozwiązana, a publiczne stacje krajów postkomunistycznych zostały przyjęte do EBU. W roku 1994 część z nich, w tym Polska, zadebiutowała w Konkursie Piosenki Eurowizji. [źródło: Eurowizja.com] Kariera piosenki polskiej w historii Eurowizji Najwięcej szczęścia w finałach konkursu (oprócz fantastycznej Edyty Górniak) miała, jakby nie patrząc, Anna Maria Jopek. Znajduje to potwierdzenie w teraźniejszości - nagrała bardzo dobrą płytę z Methenym, co zostało już docenione nie tylko w Polsce, ale również poza jej granicami.
Krajowe finały tegorocznej Eurowizji mającej się odbyć w Rydze zakończyły się zwycięstwem (? - niektórzy uważają to za podejrzane) zespołu Ich Troje. Nie będę tutaj mierzył wartości artystycznej zespołu, ale muszę przyznać, że najlepszą spośród zgłoszonych do plebiscytu piosenek był utwór zespołu Blue Café - nie przepadam jakoś wyjątkowo za tą grupą, ale bezkompromisowo jest objawieniem na rynku polskim (wokal!) - tworzą go profesjonalni muzycy o solidnym wykształceniu i sporym doświadczeniu. To ogromny plus. Dlaczego więc stało się tak, jak się stało? Nie wiem - jedni uważają to za oszustwo (problemy z wysyłaniem SMS-ów), inni - zapewne fani zwycięskiego bandu - za prawdziwą sprawiedliwość... Teraz pozostało już czekać na finały w Rydze.  Linki do stron polskojęzycznych: Eurowizja.com Poland Online! Poland Online! 2003 Eurowizja MIKR Eurowizja Online Eurosong ESCnet |