Tegoroczny Festiwalu Muzyki Dawnej w Szczecinie nie tylko dawał możliwość posłuchania świetnej muzyki, ale także (przynajmniej dla mnie) okazję zwiedzenia kilku kościołów bez odpowiadania na dziwne pytania i spojrzenia wiernych.

Zapamiętam wspaniały koncert w szczecińskiej cerkwi chóru pod dyrekcją Włodzimierza Wołosiuka z Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. Śpiewano w staro-cerkiewno-słowiańskim, łacinie, grece i... po portugalsku.

Koncert muzyki sefardyjskiej w języku ladino (dialekt hiszpańskiego) Anny Jagielskiej-Riveiro z zespołem odbył się w sali koncertowej Polskiego Radia. Wszechogarniająca duszność nie przeszkodziła w poznaniu przezabawnej piosenki o przyrządzaniu bakłażana i wujku, który nadto lubił wino - Los guisados de la berendjena. Tutaj do posłuchania w wykonaniu Mary Arandy z L'Ham de Foc oraz do poczytania.

Czy w polskim portugalskim sklepie kupię bakłażany?

Dawno już nic mnie tak nie rozbawiło jak ten fragment z Roku śmierci Ricarda Reisa José Saramago w przekładzie Wojciecha Charchalisa. Słowo honoru!

(...) Dlatego wątpliwe jest, by Chrystus pożegnał się z życiem słowami z Pisma, tymi Mateusza albo Marka, Boże mój, Boże, czemuś mnie opuścił, albo tymi Łukasza, Ojcze w Twoje ręce powierzam ducha mojego, albo tymi Jana, Wykonało się, Chrystus naprawdę powiedział, słowo honoru, każdy człowiek z ludu to wie, że taka jest prawda, Żegnaj, świecie coraz gorszy.

Z poddańczym uwielbieniem zachwyca się dziełem drugiego. Drugi jest obcy, to on dyktuje warunki. Pierwszy zachwyca się drugim. Piętnuje swoje wady u trzecich. Pierwszy wpada w szał zachwytu nad dziełem drugiego. Dzieło drugiego nie wyróżnia się niczym szczególnym wśród dzieł trzecich. Jednak dzieło trzecich nie jest uwielbiane. Bo jest trzecie, mimo, że powstało pierwsze. Nowe dzieło trzecich będzie złe, nawet, gdy drugi stworzy jego kopię dla pierwszego. Pierwszy podziwia tylko drugiego, ale żyje z trzecimi.

Z okazji 80-tej rocznicy urodzin Thomasa Bernharda w ramówce Programu Drugiego Polskiego Radia znalazło się sporo ciekawych audycji związanych z życiem i twórczością genialnego Austriaka oraz relacji z samych obchodów urodzin pisarza.

Spóźniłem się trochę z moim odkryciem i, niestety, kilka z tych audycji mi umknęło. Na pomoc przyszły podcasty Polskiego Radia. Okazało się jednak, że nie można ich ściągać w przyjazny zwykłemu użytkownikowi sposób (czyli do pliku, na dysk twardy), a fanem słuchania "strumieniowego" jestem żadnym.

Fraternité
Égalité
Liberté

Zapamiętam słowa Herty, aby nie mówić starcom, że człowiek jest dobry jak kromka chleba, bo nigdy w to nie uwierzą, a dzieciom, bo nigdy nie dorosną.